બ્રહ્મસ્વરૂપ યોગીજી મહારાજ સંક્ષિપ્ત જીવનચરિત્ર સંપૂર્ણ - પ્રકરણ 8- આકરી કસોટીની સરાણ પર- summry

 1. SUMMARY

────────────────────

સ્વામી કૃષ્ણચરણદાસના આશીર્વાદ મેળવી જુનાગઢ મંદિર છોડનાર સાધુઓનું નેતૃત્વ વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીનું હતું અને તેમની સાથે યોગીજી મહારાજે ૧૮ વર્ષ સુધી વિચરણ કર્યું. વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીના સાંનિધ્યમાં યોગીજી મહારાજની સતત અને આકરી કસોટી થતી રહી, છતાં તેઓ શાંત, ધીર અને શીતળ રહી સહિષ્ણુતા દાખવતા રહ્યા. ગુરુ વિજ્ઞાનદાસ અને શિષ્ય યોગીજી મહારાજના સ્વભાવમાં આકાશ-પાતાળ જેટલો ભેદ હતો, છતાં યોગીજી મહારાજે વર્ષો સુધી સંબંધ જાળવ્યો. ગુરુના ક્રોધ અને મારઝૂડ છતાં યોગીજી મહારાજે કોઈ ફરિયાદ વિના બધું સહન કર્યું અને મનમાં કોઈ હીણો વિચાર આવવા દીધો નહીં, પણ તેમાં પણ કલ્યાણનો સંકેત જોયો.

2) IMPORTANT QUOTES

────────────────────

• “યોગીજી મહારાજની સતત અને આકરામાં આકરી કસોટી થતી રહી.”

• “યોગીજી મહારાજ શાંત, ધીર અને શીતળ રહીને જે સહિષ્ણુતા દાખવી.”

• “ગરુ અતિશય કઠી, શિષ્ય અતિશય શાંત.”

• “ગરુ અસહિપ્ણુ, શિષ્ય સહનશીલ.”

• “યોગીજી મહારાજે સંબંધ વર્ષો સુધી જાળવ્યો હતો.”

• “ગરનો ક્રોધ કે એમના તરફથી થતી મારઝૂડ કશી જ ફરિયાદ વિના ગળી જતા.”

• “ગર વિષે મનમાં કોઈ હીણો વિચાર પણ પ્રગટ થવા ન દતા.”

• “ગરના એ અત્યાચારમાં પણ કોઈક કલ્યાણના સંકેતનું દર્શન કરતા.”

3) PRASANG SUMMARY

────────────────────

• યોગીજી મહારાજે વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી સાથે ૧૮ વર્ષ વિચરણ કર્યું.

• વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીના સાંનિધ્યમાં યોગીજી મહારાજની કસોટી થતી રહી.

• ગુરુ-શિષ્યના વિરોધાભાસી સ્વભાવ છતાં સંબંધ જાળવ્યો.

• ગુરુના ક્રોધ અને મારઝૂડ છતાં યોગીજી મહારાજે સહનશીલતા દાખવી.

4) LAST-MINUTE REVISION BULLETS

────────────────────

• વિજ્ઞાનદાસ નેતૃત્વ

• યોગીજી વિચરણ ૧૮ વર્ષ

• આકરી કસોટી

• શાંત ધીર શીતળ

• સહિષ્ણુતા

• ગુરુ કઠી

• શિષ્ય સહનશીલ

• સંબંધ જાળવ્યો

• ક્રોધ સહન

• ફરિયાદ વિના

• હીણો વિચાર નહીં

• કલ્યાણ સંકેત

1. SUMMARY

────────────────────

ઉનાળાની લૂ ભરેલી બપોરે ગુરુ-શિષ્ય ધંધુકા નજીક ગામમાં પહોંચ્યા, જ્યાં દરબારે આવકાર આપ્યો નહીં અને પછી પત્નીની વિનવણીથી રસોઈનું સીધું મોકલાવ્યું. ઘીની તપેલી લઈ જવાનું રહી ગયું, તેથી દરબારે શંકા કરી કે બાવાઓ ઘી ખાઈ ગયા અને રોષે ભરાઈ જમવાનું છોડીને ચાલ્યા ગયા. વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી ક્રોધિત થઈ યોગીજી મહારાજને અપશબ્દો કહી મારઝૂડ કરી અને ઉપવાસ આપ્યો. યોગીજી મહારાજે દુઃખ છતાં બધું કામ કરી માળા ફરવતા રહ્યા. બાદમાં દરબારને પોતાની ભૂલ સમજાઈ અને ઘીની તપેલી લઈને આવ્યા ત્યારે યોગીજી મહારાજના શરીર પર મારના નિશાન જોઈ પસ્તાવો થયો અને તેમના ચરણમાં પડી ગયા. તે સમયે વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી પણ બહાર આવ્યા અને દૃશ્ય જોયું.

2) IMPORTANT QUOTES

────────────────────

• “બાવાઓ નક્કી ધી ખાઈ ગયા અને આપણને ઘી વગરના રાખ્યા.”

• “કંછ નહીં.”

• “આવો, બાપુ !”

3) PRASANG SUMMARY

────────────────────

• દરબારે ઘી વગરની રોટલી જોઈ શંકા કરી અને જમવાનું છોડ્યું.

• વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ યોગીજી મહારાજને અપશબ્દો કહી મારઝૂડ કરી.

• યોગીજી મહારાજે દુઃખ છતાં કામ કરી માળા ફરવતા રહ્યા.

• દરબાર ઘીની તપેલી લઈને આવ્યા અને યોગીજી મહારાજની હાલત જોઈ પસ્તાયા.

• દરબાર યોગીજી મહારાજના ચરણમાં પડી ગયા.

4) LAST-MINUTE REVISION BULLETS

────────────────────

• ઉનાળાની લૂ

• દરબાર શંકા

• ઘી તપેલી

• અપશબ્દ મારઝૂડ

• ઉપવાસ

• સહનશીલતા

• માળા ફરવતા

• ઉઝરડા શરીર

• પસ્તાવો

• ચરણમાં પડ્યા

1. SUMMARY

────────────────────

વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી જુનાગઢ નજીક સ્ટેશન પર ઊતર્યા ત્યારે કોઈ લેવા ન આવતા તેમણે યોગીજી મહારાજ પર શંકા કરીને ક્રોધિત થઈ ગાળો અને મારઝૂડ કરી. યોગીજી મહારાજે વિનમ્રતાથી કહ્યું કે પત્ર મોકલ્યો હતો, છતાં ક્રોધ શમ્યો નહીં. પાણી લેવા જતાં પણ મનાઈ કરી, અને તડકામાં લાંબો માર્ગ જોડા વગર ચાલવો પડ્યો. રસ્તામાં પાણી શોધવા ગયા પણ મળ્યું નહીં, પછી કૂવાથી પાણી મેળવી સૌને પીવડાવ્યું. આખો માર્ગ ધૂતકાર અને કડવાશ સહન કરતા યોગીજી મહારાજે ઠાકોરજીની સેવા અને માન રાખવાનું ધ્યાન રાખ્યું. ગામ પહોંચ્યા પછી ખબર પડી કે પત્ર મોડો મળ્યો હતો. યોગીજી મહારાજે રાત્રે થાળ કરી, સૌને પીરસ્યું, વાસણ અને ચોકો કર્યો અને અંતે માળા ફરવતા શાંતિથી આરામ કર્યો, અપમાન અને દુઃખ છતાં શાંત અને સહનશીલ રહ્યા.

2) IMPORTANT QUOTES

────────────────────

• “સ્વામી ! કાગળ તો પાસ્ટ કરાવી દીધા હતો.”

• “સ્વામી ! ઠાકોરજી અને આપના માટ પાણી લંવા.”

• “નથી પીવ જાંગટા.”

• “આજ તો તુંય દુઃખી થા અને હય દુઃખી થાઉ.”

• “તારો બાપ ત્યાં રાહ જાંતો હશે.”

• “હાલવા માંડ જલદો...”

3) PRASANG SUMMARY

────────────────────

• સ્ટેશન પર કોઈ લેવા ન આવતા વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી ક્રોધિત થયા.

• યોગીજી મહારાજે પત્ર મોકલ્યો હોવા છતાં ગાળો અને મારઝૂડ સહન કરી.

• તડકામાં જોડા વગર લાંબો માર્ગ ચાલ્યા.

• પાણી શોધવા ગયા પણ ન મળતાં પાછા આવ્યા.

• કૂવાથી પાણી લઈ સૌને પીવડાવ્યું.

• ઠાકોરજીની સેવા માટે રોકાવાની વિનંતી છતાં આગળ વધવું પડ્યું.

• ગામ પહોંચ્યા પછી પત્ર મોડો મળ્યો હોવાની જાણ થઈ.

• યોગીજી મહારાજે થાળ કરી, પીરસ્યું અને સેવા કરી.

• અંતે માળા ફરવતા શાંતિથી આરામ કર્યો.

4) LAST-MINUTE REVISION BULLETS

────────────────────

• સ્ટેશન ઘટના

• પત્ર મોકલ્યો

• ક્રોધ મારઝૂડ

• પાણી મનાઈ

• તડકામાં ચાલવું

• પાણી શોધવું

• કૂવો પાણી

• ઠાકોરજી સેવા

• ધૂતકાર સહન

• ગામ પહોંચ્યા

• પત્ર મોડો

• થાળ સેવા

• માળા ફરવતા

• શાંતિ સહનશીલતા

1. SUMMARY

────────────────────

ભાવનગરમાં વસેલા એક સુથારને અફીણનું વ્યસન હતું અને તે રોજ વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી પાસે આવતો હતો, પરંતુ વ્યસન છોડતો નહોતો. વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી કડક પ્રાયશ્ચિત્ત કરાવતા છતાં વ્યસન છૂટતું નહોતું. એક વખત તેને રોકવામાં આવ્યો ત્યારે તે પીડાય ગયો, તેથી યોગીજી મહારાજે દયાથી અફીણ આપવાની વાત કરી, પરંતુ આ જાણતાં વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી ક્રોધિત થઈ યોગીજી મહારાજને માર્યા. આથી સુથાર ભક્તના અંતરમાં અસર થઈ અને તેણે પંદર દિવસમાં અફીણ છોડી દીધું. બીજી ઘટના મુજબ યોગીજી મહારાજે રસોઈ બનાવી સૌને જમાડ્યા પછી પોતે જમવા બેઠા ત્યારે વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ ઈર્ષાથી ઉપવાસ કરાવ્યો. હરિભક્તોએ વિનંતી છતાં તેઓ માને નહીં. પછી હરિભક્તોએ યોગીજી મહારાજને ગુરુ વિશે બોલવા કહ્યું ત્યારે તેમણે કહ્યું કે ગુરુનું વઢવું સારા માટે છે અને કોઈને કંઈ કહેવું નહીં. યોગીજી મહારાજની આ સાધતા જોઈ હરિભક્તો સ્તબ્ધ થયા.

2) IMPORTANT QUOTES

────────────────────

• “આ બૌથારો ભગત પીડાય છં, એને ક્યાંકથી ઘાંડું અફીણ લાવી આપ તો સારું.”

• “જોગી! આજે ઉપવાસ !”

• “અંવું કઈ બોલશો નહી.”

• “ગર આપણને વઢ, ટોકે તં સારા માટ હોય.”

3) PRASANG SUMMARY

────────────────────

• સુથાર ભક્ત અફીણ છોડવા પ્રયાસ છતાં સફળ ન થયો.

• યોગીજી મહારાજે દયાથી અફીણ આપવાની વાત કરી.

• વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ ક્રોધે યોગીજી મહારાજને માર્યા.

• સુથાર ભક્તે અસરથી પંદર દિવસમાં અફીણ છોડી દીધું.

• યોગીજી મહારાજને ઈર્ષાથી ઉપવાસ કરાવવામાં આવ્યો.

• હરિભક્તોએ ગુરુ વિશે બોલવા કહ્યું તો યોગીજી મહારાજે મનાઈ કરી.

4) LAST-MINUTE REVISION BULLETS

────────────────────

• સુથાર અફીણ વ્યસન

• પ્રાયશ્ચિત્ત કડક

• દયા ભાવ

• અફીણ માંગવું

• ક્રોધ મારઝૂડ

• વ્યસન છોડ્યું

• ઈર્ષા ઉપવાસ

• ગુરુ વઢવું સારું

• મૌન સાધતા

• હરિભક્ત સ્તબ્ધ

1. SUMMARY

────────────────────

એક વખત યોગીજી મહારાજ જમવા બેઠા હતા ત્યારે વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ તેમને ઊભા રાખી ચોથા પ્રકરણની વાતો બોલાવી. યોગીજી મહારાજે તરત જ કડકડાટ વાતો બોલી. ત્યારબાદ વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ તેમના પાત્રમાં પાણી ભરી “ભંગું કરીને જમ” કહ્યું, તો યોગીજી મહારાજે શાંતિથી બધું પી લીધું. આવી રીતે વારંવાર જમતા સમયે ઊભા રાખી વાતો બોલાવતા, ભૂલ થાય તો ઉપવાસ આપતા અને ક્યારેક આંગળીઓ પર વેલણથી પ્રહાર કરતા. છતાં યોગીજી મહારાજ ધ્રુજી ઊઠતા હોવા છતાં એક શબ્દ બોલ્યા વગર મૂંગે માંઢે બધું સહન કરતા.

2) IMPORTANT QUOTES

────────────────────

• “જ્ઞાનજી ! ઊભા થાવ, ચોથા પ્રકરણની અંકથી દસ વાતા બોલો.”

• “હવ ભંગું કરીન જમિ લા.”

3) PRASANG SUMMARY

────────────────────

• યોગીજી મહારાજને જમતા સમયે ઊભા રાખી વાતો બોલાવ્યા.

• પાત્રમાં પાણી ભરી “ભંગું કરીને જમ” કહ્યું.

• યોગીજી મહારાજે શાંતિથી બધું પી લીધું.

• વારંવાર વાતોમાં ભૂલ થાય તો ઉપવાસ આપ્યો.

• આંગળીઓ પર વેલણથી પ્રહાર કર્યા છતાં સહન કર્યું.

4) LAST-MINUTE REVISION BULLETS

────────────────────

• જમતા ઊભા કરવું

• ચોથા પ્રકરણ વાતો

• પાણી ભંગું

• શાંતિથી પીવું

• ઉપવાસ દંડ

• વેલણ પ્રહાર

• આંગળીઓ દુઃખ

• મૂંગે સહન

• ધીરજ શાંતિ

1. SUMMARY

────────────────────

મીરસાપુરમાં જીવાભાઈ રણછોડભાઈના ખંતરમાં સાધુમંડળ ઊતર્યું હતું. યોગીજી મહારાજે રસોઈ તૈયાર કરી અને ઠાકોરજીને થાળ ધરાવ્યો ત્યારે વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ અચાનક તેમને ઉપવાસ કરવાની આજ્ઞા આપી. યોગીજી મહારાજે તરત જ આજ્ઞા સ્વીકારી પાત્ર મૂકી દીધું. જીવાભાઈ અને તેમના કુટુંબીઓએ ખૂબ વિનંતી કરી છતાં વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી માને નહીં. યોગીજી મહારાજે સૌને સમજાવ્યું કે ગુરુની આજ્ઞાનું પાલન કરવું જોઈએ અને ગુરુને નારાજ ન કરવો. આ બધું છતાં વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી પોતાની જીદ પર અડગ રહ્યા.

2) IMPORTANT QUOTES

────────────────────

• “ગુરુની આજ્ઞાનું પાલન આપણે કરવું જ જોઇએ.”

• “ગૃરૂને નારાજ ન કરશો.”

3) PRASANG SUMMARY

────────────────────

• મીરસાપુરમાં યોગીજી મહારાજે રસોઈ બનાવી અને થાળ ધરાવ્યો.

• વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ અચાનક ઉપવાસ કરવાની આજ્ઞા આપી.

• યોગીજી મહારાજે તરત આજ્ઞા સ્વીકારી.

• જીવાભાઈ અને કુટુંબીએ વિનંતી કરી છતાં સ્વામી માને નહીં.

• યોગીજી મહારાજે ગુરુની આજ્ઞાનું પાલન સમજાવ્યું.

4) LAST-MINUTE REVISION BULLETS

────────────────────

• મીરસાપુર નિવાસ

• રસોઈ થાળ

• ઉપવાસ આજ્ઞા

• આજ્ઞા સ્વીકાર

• વિનંતી નિષ્ફળ

• ગુરુ આજ્ઞા પાલન

• નારાજ ન કરવો

• સ્વામી જીદ

1. SUMMARY

────────────────────

કોઈ વખત વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીના મોઢેથી યોગીજી મહારાજ માટે પ્રશંસાના શબ્દો પણ નીકળતા, જે સૌ માટે આશ્ચર્ય અને આનંદનો વિષય બનતો. એક વખત ગારિયા દરબાર માનસિંહજીની વાડીમાં હરિભક્તો વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીને સ્નાન કરાવતા હતા ત્યારે તેમણે યોગીજી મહારાજ વિશે કહ્યું કે “આ જોગીને સ્નાન કરાવો, જોગી જેવા સાધુ ગોતવા ગય મળતા નથી, અમારી ઘણી કસણી ખમે છે.” આ સાંભળી હરિભક્તો ઉત્સાહિત થઈ યોગીજી મહારાજને સ્નાન કરાવવા લાગ્યા અને સૌને વિશેષ આનંદ થયો.

2) IMPORTANT QUOTES

────────────────────

• “આ જોગીને સ્નાન કરાવા, જોગી જેવા સાધુ ગાતવા ગય મળં અંવા નથી.”

• “અમારી ઘણી ક્સણી ખમે ઇં.”

3) PRASANG SUMMARY

────────────────────

• વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ યોગીજી મહારાજની પ્રશંસા કરી.

• હરિભક્તોએ આશ્ચર્ય અને આનંદ અનુભવ્યો.

• હરિભક્તોએ ઉત્સાહથી યોગીજી મહારાજને સ્નાન કરાવ્યું.

4) LAST-MINUTE REVISION BULLETS

────────────────────

• પ્રશંસા શબ્દો

• ગારિયા દરબાર વાડી

• જોગી સાધુ વખાણ

• કસણી ખમે

• હરિભક્ત આનંદ

• સ્નાન કરાવ્યું

1. SUMMARY

────────────────────

વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી ક્યારેક અસત્યનો આશ્રય લઈને પોતાના દોષ યોગીજી મહારાજ ઉપર ઢોળી તેમને ક્રોધનો શિકાર બનાવતા. સોખડા ગામે મંદિરના જીર્ણોદ્ધારના કામ દરમિયાન કોશ લાવવા કહ્યું ત્યારે નાથાભાઈ નામનો યુવક ઉપર ચડતા પડી બેભાન થયો. આ ઘટના બાદ વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ પોતાની ભૂલ યોગીજી મહારાજ ઉપર મૂકીને તેમને અપશબ્દો સાથે ધમકાવ્યા. આ જોઈ નાથાભાઈના પિતા જેઠાભાઈએ શાંત રીતે કહ્યું કે “જેમ મહારાજની ઇચ્છા,” અને પરિસ્થિતિને સ્વીકારી.

2) IMPORTANT QUOTES

────────────────────

• “આ છોકરાને કોથ લાવવા કમ કહ્યું?”

• “એ પડ્યો એનાં જવાબદાર કોણ ?”

• “હશે, સ્વામી! અંમને વઢશો નહો. જેવી મહારાજની ઇચછા.”

3) PRASANG SUMMARY

────────────────────

• સોખડા ગામે મંદિરના કામ દરમ્યાન કોશ લાવવા કહ્યું.

• નાથાભાઈ ઉપરથી પડી બેભાન થયા.

• વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ પોતાની ભૂલ યોગીજી મહારાજ ઉપર મૂકી.

• યોગીજી મહારાજને અપશબ્દો સાથે ધમકાવ્યા.

• જેઠાભાઈએ શાંતિથી “જેમ મહારાજની ઇચ્છા” કહી સ્વીકાર્યું.

4) LAST-MINUTE REVISION BULLETS

────────────────────

• અસત્ય આશ્રય

• દોષ ઢોળ્યા

• સોખડા કામ

• કોશ લાવવું

• યુવક પડ્યો

• બેભાન ઘટના

• અપશબ્દ ધમકી

• જવાબદાર પ્રશ્ન

• જેઠાભાઈ શાંતિ

• મહારાજ ઇચ્છા

1. SUMMARY

────────────────────

એક વખત વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ યોગીજી મહારાજ પર અતિ કઠોર શારીરિક ત્રાસ કર્યો. યોગીજી મહારાજ ભંડારમાં ઊભા રહી જમવાની તૈયારી કરતા હતા ત્યારે વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી ક્રોધિત થઈ સાણસી વડે તેમના પગમાં ચીપટી ભરી, જેના કારણે ચામડી સાથે માંસ બહાર આવ્યું અને લોહી વહ્યું. યોગીજી મહારાજે કોઈ ઊંકાર કર્યા વગર માફી માગવા પ્રયત્ન કર્યો, પરંતુ વેદનાથી ઊભા રહી શક્યા નહીં અને ઢળી પડ્યા. પછી ભક્તોએ તેમના પગની સારવાર કરી, પરંતુ એ ઘાવનું નિશાન જીવનભર રહ્યું. બીજી ઘટનામાં વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ તેમને ઊંચાઈ પરથી ધક્કો માર્યો, છતાં શ્રીજીમહારાજે તેમની રક્ષા કરી અને તેઓ બચી ગયા.

2) IMPORTANT QUOTES

────────────────────

• “જાણે કશું જ બન્યું નથી એમ માફી માગવા યોગીજી મહારાજ ઊભા થવા ગયા.”

• “જરા જેટલો પણ ઊંકાર કર્યા વગર.”

• “શ્રીજીમહારાજે યોગીજી મહારાજની રક્ષા કરી લીધી.”

3) PRASANG SUMMARY

────────────────────

• વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ સાણસી વડે યોગીજી મહારાજના પગમાં ચીપટી ભરી.

• યોગીજી મહારાજે દુઃખ છતાં કોઈ ઊંકાર કર્યો નહીં.

• ભક્તોએ પગની સારવાર કરી, પણ નિશાન રહી ગયું.

• વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ યોગીજી મહારાજને ઊંચાઈ પરથી ધક્કો માર્યો.

• શ્રીજીમહારાજે તેમની રક્ષા કરી અને તેઓ બચી ગયા.

4) LAST-MINUTE REVISION BULLETS

────────────────────

• કઠોર ત્રાસ

• સાણસી ચીપટી

• પગ ઇજા

• લોહી વહ્યું

• ઊંકાર નહીં

• માફી ભાવ

• ઢળી પડ્યા

• કાયમી નિશાન

• ધક્કો ઘટના

• શ્રીજી રક્ષા

1. SUMMARY

────────────────────

યોગીજી મહારાજે પોતાના ઉપર થયેલી યાતનાઓ હસતાં મુખે સહન કરી, પરંતુ વૃદ્ધ અને અંધ સંત ભગવતસ્વરૂપદાસ ઉપર થયેલા ત્રાસથી તેઓ વ્યથિત થયા. રાજકોટમાં વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ યોગેશ્વરદાસની મૂર્તિ બનાવવાનું શરૂ કર્યું, ત્યારે ભગવતસ્વરૂપદાસ ઉપર ચઢતા હતા ત્યારે વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ તેમને ધક્કો મારી નીચે પટક્યા અને તેમને ભારે ઇજા થઈ. આ દૃશ્ય જોઈ યોગીજી મહારાજ દુઃખી થયા. વર્ષો સુધી વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીના ત્રાસ સહન કર્યા છતાં યોગીજી મહારાજે કદી ફરિયાદ કરી નહીં. અંતે ભગવતસ્વરૂપદાસ ઉપરના અત્યાચારથી દ્રવીને યોગીજી મહારાજે તેમને સાથે લઈને શાસ્ત્રીજી મહારાજની સેવા માટે જવાનો નિર્ણય કર્યો. યોગીજી મહારાજે શાસ્ત્રીજી મહારાજને પોતાના ગુરુરૂપ માન્યા હતા અને તેમની સેવા માટે સમર્પિત થયા. વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીના ત્રાસ વિશે યોગીજી મહારાજે કદી કોઈને કહ્યું નહીં અને કોઈ વાત થાય ત્યારે મૌન જ રાખતા.

2) IMPORTANT QUOTES

────────────────────

• “આંધળા ! ઉપર શું છ એની તારે શી પંચાત ? બંઠાં નથી રહેતો ને પટલાઈ કરે છ.”

• “યોગીજી મહારાજે અં બધું સહન કરી લઈને કદી કોઈની આગળ ખાનગીમાં પણ આ સંબંધી ફરિયાદનો હરક પણ ઉચ્ચાર્યો ન હતો.”

3) PRASANG SUMMARY

────────────────────

• ભગવતસ્વરૂપદાસ મેડા ઉપર ચઢતા હતા ત્યારે વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ ધક્કો મારી નીચે પટક્યા.

• યોગીજી મહારાજે આ દૃશ્ય જોઈ વ્યથા અનુભવી.

• યોગીજી મહારાજે વર્ષો સુધી ત્રાસ સહન કર્યો છતાં ફરિયાદ ન કરી.

• ભગવતસ્વરૂપદાસને સાથે લઈને શાસ્ત્રીજી મહારાજ પાસે જવાનો નિર્ણય કર્યો.

• યોગીજી મહારાજે વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી વિશે કદી કોઈને વાત ન કરી.

4) LAST-MINUTE REVISION BULLETS

────────────────────

• યાતનાઓ સહન

• અંધ સંત ત્રાસ

• ધક્કો ઘટના

• ભારે ઇજા

• મૌન સહન

• ફરિયાદ નહીં

• શાસ્ત્રીજી સેવા

• ગુરુ સ્વીકાર

• સમર્પણ ભાવ

• ત્રાસ ગુપ્ત

• મૌન વૃત્તિ

1. SUMMARY

────────────────────

યોગીજી મહારાજ પોતાના સંદર્ભમાં વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી વિષે કોઈ હીણું કહેવું કે નોંધાય તેવું ઇચ્છતા નહોતા અને આવી કોઈ પ્રવૃત્તિ થતી હોય તો તરત અટકાવતા. કાનમમાં વિચરણ દરમિયાન વિનુ ભગતે યોગીજી મહારાજના પગની પિંડમાં આવેલા કાળા ડાઘ વિષે પૂછતાં તેમણે ધીરેથી કહ્યું કે વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ સાણસીથી ચીંટી ભરી હતી. વધુ પૂછતાં તેમણે કહ્યું કે ધૂંબાપાટું, લાકડી, વેલણથી અનેક વાર માર પડ્યો હતો, છતાં કોઈને ક્યારેય કહેવું નહીં અને “મારા સારા માટે ટોકે, વઢ છે” એમ જ કહેવું. વિનુ ભગતને આ વાતોથી આશ્ચર્ય અને વેદના થઈ અને તેમણે આ વિગતો લખી પત્ર બનાવ્યો, પરંતુ યોગીજી મહારાજે કહ્યું કે આ વાત માત્ર તેમના માટે જ હતી અને પત્ર ફાડી નાખ્યો તથા કોઈને ન કહેવાનું વચન લીધું.

2) IMPORTANT QUOTES

────────────────────

• “વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીઅં સાણસીથી ચિંટિયા ભરી લોચા બહાર કાઢો નાખેલો.”

• “સો વાર ધૂંબાપાટુ, લાકડી, વેલણથી માયા હશે.”

• “ઈ ના કે'વાય, કહીઅં જ નહી.”

• “મારા સારા માટ ટોક, વઢ છ.”

• “આ તા મેં તમારા પૃરતી જ વાત કરી હતી. કોઈને જણાવવા માટ નહો.”

3) PRASANG SUMMARY

────────────────────

• વિનુ ભગતે યોગીજી મહારાજના પગના ડાઘ વિષે પૂછ્યું.

• યોગીજી મહારાજે સાણસીથી થયેલી ઇજાની વાત કરી.

• તેમણે અનેક ત્રાસ સહન કર્યા હોવાની વાત કરી.

• કોઈને ન કહેવાનું કહ્યું અને વાત ગુપ્ત રાખી.

• વિનુ ભગતે પત્ર લખ્યો પરંતુ યોગીજી મહારાજે ફાડી નાખ્યો.

• યોગીજી મહારાજે કોઈને ન કહેવાનું વચન લીધું.

4) LAST-MINUTE REVISION BULLETS

────────────────────

• હીણું ન કહેવું

• ગુપ્ત રાખવું

• સાણસી ઇજા

• કાળો ડાઘ

• ધૂંબાપાટુ લાકડી

• સહનશીલતા

• ન કહેવું

• સારા માટ ટોક

• પત્ર લખ્યો

• પત્ર ફાડ્યો

• વચન લીધું

1. SUMMARY

────────────────────

વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીને યોગીજી મહારાજ જેવા સર્વાંગ સાધુ અને ગુરુને ગૌરવ આપતા શિષ્ય ગુમાવ્યાનો અફસોસ થયો હોય એવું જણાતું નહોતું અને એમની કડવાશ તથા ઈર્ષા ઓછી થઈ નહોતી. સંવત ૧૯૯૨માં ડાંગરામાં રણછોડ ભગતની ઉત્તરક્રિયા પ્રસંગે યોગીજી મહારાજ ગયા હતા. ત્યાં આરામ સમયે વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ યોગીજી મહારાજને ગાળો આપી તેમની છાતી, માથું અને નાક પર માર માર્યો. યોગીજી મહારાજ દિનભાવથી હાથ જોડીને “મારો ગુનો થયો હોય તો માફ કરો” કહેતા રહ્યા. આ જોઈ ખેંગારજીભાઈએ ક્રોધમાં આવી વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીને અટકાવ્યા, પરંતુ યોગીજી મહારાજે તેમને રોકીને કહ્યું કે “આ તો આપણા ગુરુ કહેવાય” અને સહન કરવા સમજાવ્યું. અંતે ખેંગારજીભાઈએ વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીને છોડ્યા.

2) IMPORTANT QUOTES

────────────────────

• “સ્વામી ! દયાળ ! મારો ગુના થયા હોય તા માફ કરો”

• “જોગટા! ગર થવું છે ને લે...”

• “બંધ કરો તમારું આ ગુરપણું, નહીં તો જાવા જેવી થશે.”

• “આ તો આપણા ગરુ કહેવાય !”

• “સહન કરી લૅવું. આપણે તો માર ખાઈને ગરન રાજી રાખવા...”

3) PRASANG SUMMARY

────────────────────

• વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીએ યોગીજી મહારાજને ગાળો આપી માર માર્યો.

• યોગીજી મહારાજે દિનભાવથી માફી માંગી.

• ખેંગારજીભાઈએ ગુસ્સે થઈ વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીને રોક્યા.

• યોગીજી મહારાજે ખેંગારજીભાઈને ગુરુ છોડવા કહ્યું.

• યોગીજી મહારાજે સહન કરવાની વાત કરી.

4) LAST-MINUTE REVISION BULLETS

────────────────────

• ઈર્ષા કડવાશ

• ઉત્તરક્રિયા પ્રસંગ

• ગાળો મારઝૂડ

• દિનભાવ માફી

• ખેંગારજી વિરોધ

• ગુરુ માન

• સહન ભાવ

• માર ખાઈ રાજી

1. SUMMARY

────────────────────

ગુરુ-શિષ્યનું આ પ્રકરણ આલેખવાનું ઉદ્દેશ વિજ્ઞાનદાસ સ્વામીની અસ્યા કરવાનું નથી, પરંતુ યોગીજી મહારાજના વ્યક્તિત્વમાં રહેલા અનન્ય ત્યાગ, સાલસપણું, ધરિત્રીસમ ક્ષમાભાવ, અમર્યાદ સહનશીલતા, ગુરુના રાજીપા માટે દેહને ગમે તેવી આકરી કસોટી માટે ધરો દેવાની તૈયારી અને નિર્માનીપણાના તેજ જેવા સાધના ગુણોને સમજાવવાનું છે. આ ગુણોને સમજવા માટે વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી સાથે યોગીજી મહારાજને સહઉપસ્થિત કરવું જરૂરી માનવામાં આવ્યું છે. સાથે સાથે વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી જ્ઞાનમાર્ગમાં ઊંડા ઊતરેલા હતા અને અક્ષરપરુષોત્તમની શુદ્ધ ઉપાસના માટે જૂનાગઢ મંદિર ત્યજી સંઘર્ષના માર્ગે ગયેલા સંતમંડળના મોવડી હતા તે હકીકત પણ ધ્યાનમાં રાખવાની છે.

2) IMPORTANT QUOTES

────────────────────

• “ગૃરુ-શિષ્યનું આ પ્રકરણ આલંખવા પાછળ સ્વામી વિજ્ઞાનદાસની અસ્યા કરવાનાં હતુ નથી.”

• “યોગીજી મહારાજના વ્યક્તિત્વમાં રહલાં અનન્ય ત્રકજુતા, સાલસપણું, ધરિત્રીસમ ક્ષમાભાવના, અમર્યાદ સહનશીલતા.”

• “ગરના રાજીપા માટ દહને ગમ તેવી આકરી ક્સણી માટ ધરો દેવાની તૈયારી.”

• “નિર્માનીપણાનું તેજ.”

• “વિજ્ઞાનદાસ સ્વામી જ્ઞાનમાર્ગમાં ઊંડા ઊતરેલા હતા.”

3) PRASANG SUMMARY

────────────────────

4) LAST-MINUTE REVISION BULLETS

────────────────────

• ગુરુ શિષ્ય પ્રકરણ

• અસ્યા નથી

• ત્યાગ સાલસપણું

• ક્ષમાભાવ

• સહનશીલતા

• ગુરુ રાજીપો

• આકરી કસોટી

• નિર્માનીપણું

• જ્ઞાનમાર્ગ ઊંડા

• અક્ષરપુરુષોત્તમ ઉપાસના