પરિચય - પ્રાગજી ભક્ત પ્રકરણ 26 થી 29 - સમરી

 ર૬. ગઢડામાં જળઝીલણીનો સમેયો — Summary

સંવત ૧૯૫૨માં જળઝીલણીના સમૈયે ભગતજી ગઢપુર પધારે તેવી ગોઠવણ યજ્ઞપુરુષદાસજીએ આચાર્ય મહારાજની મંજૂરીથી કરી. આ પ્રસંગે ઘણા હરિભક્તો ગઢડા ભેગા થયા. ભગતજી આચાર્ય મહારાજ અને મોટા સદગુરુઓના આસને, લક્ષ્મીવાડીએ અને મંદિરે જઈ સંતો અને હરિભક્તોને દર્શનનો લાભ આપતા.

આચાર્ય મહારાજે ભગવાનના સુખ વિષે પ્રશ્ન પૂછતાં ભગતજીએ સમજાવ્યું કે જેને ભગવાનના સુખનો અનુભવ થાય છે તેની ઈન્દ્રિયો અને અંતઃકરણ સ્થિર થઈ જાય છે અને તેનું મન ભગવાનની મૂર્તિ સિવાય બીજે ક્યાંય આસક્ત થતું નથી. ગુરમુખી બને ત્યારે જ એ સુખનો અનુભવ થાય છે.

ભગતજી સમજાવતા કે એકાંતિક સંતમાં આત્મબુદ્ધિ રાખવી એ કલ્યાણનું મહાન સાધન છે. સંતને મન, કર્મ અને વચનથી સેવવાથી એકાંતિક ધર્મ સિદ્ધ થાય છે અને તેમના દ્રોહથી દુઃખ થાય છે. તેઓએ સમજાવ્યું કે ભગવાનને પામવા માટે ઈન્દ્રિયો અને અંતઃકરણ જીતવા જરૂરી છે અને કામ-ક્રોધ જેવા દોષો સામે શૂરવીર બની ભગવાનને પ્રાર્થના કરવી.

આ પ્રસંગે યજ્ઞપુરુષદાસજીના અભ્યાસ વિષે પણ પૂછાયું ત્યારે ભગતજીએ કહ્યું કે રાજકોટમાં વ્યવસ્થા થાય તો ભણવું, પરંતુ કાશી જવાની જરૂર નથી. તેમણે સમજાવ્યું કે મહિમા સાથેની ભક્તિ જ સ્થિર રહે છે; મહિમા વિનાની ભક્તિ અંતે નાશ પામે છે. આ રીતે ભગતજીએ અદ્‌ભુત કથાવાતાથી સૌને આધ્યાત્મિક આનંદ આપ્યો અને પછી મહુવા પધાર્યા.


ર૬. ગઢડામાં જળઝીલણીનો સમેયો — Last-Minute Revision Points

  • સંવત ૧૯૫૨ – જળઝીલણી સમેયો ગઢડા

  • યજ્ઞપુરુષદાસજી દ્વારા ભગતજીને આમંત્રણ

  • સંતો અને હરિભક્તોને ભગતજીના દર્શન

  • ભગવાનના સુખ વિષે આચાર્ય મહારાજનો પ્રશ્ન

  • ભગવાનના સુખથી ઈન્દ્રિયો અને અંતઃકરણ સ્થિર

  • એકાંતિક સંતમાં આત્મબુદ્ધિ – કલ્યાણનું સાધન

  • ઈન્દ્રિયો અને અંતઃકરણ જીતવાની જરૂર

  • કામ-ક્રોધ સામે શૂરવીરતા

  • યજ્ઞપુરુષદાસજીના અભ્યાસ વિશે આજ્ઞા

  • મહિમા સાથેની ભક્તિ જ સ્થિર રહે


૨૭. જૂનાગઢમાં અપૂવ સન્માન — Summary
યજ્ઞપુરુષદાસજીએ વિચાર કર્યો કે જ્યાં ભગતજીનું પહેલાં અપમાન થયું હતું ત્યાં જ તેમનું ભવ્ય સન્માન થવું જોઈએ. તેથી સંવત ૧૯૫૩માં જન્માષ્ટમીના સમૈયે ભગતજીને જૂનાગઢ પધારવા આચાર્ય મહારાજ પાસેથી આજ્ઞાપત્ર લેવાયું. ભગતજી જૂનાગઢ પહોંચ્યા ત્યારે સ્ટેશનથી જ તેમનું આચાર્ય મહારાજ સાથે વાજતે-ગાજતે ભવ્ય સ્વાગત થયું અને મંદિરમાં તેમની ઉત્તમ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી.

સમૈયા દરમિયાન ભગતજી રોજ સભામંડપમાં પધારી કથાવાર્તા કરતા અને સંતો-હરિભક્તોને આધ્યાત્મિક આનંદ આપતા. ઘણા સંતો તેમને દંડવત્‌ કરતા કારણ કે તેઓ ગુણાતીતાનંદ સ્વામીના પરમ કૃપાપાત્ર શિષ્ય હતા. ભગતજીએ સમજાવ્યું કે એકાંતિક સંતમાં આત્મબુદ્ધિ રાખવી, સત્પુરુષનો સંબંધ જાળવવો અને મહિમા સાથે ભક્તિ કરવી એ કલ્યાણનો માર્ગ છે.

તેમણે ભક્તિને જીવનનું મુખ્ય તત્વ બતાવી સમજાવ્યું કે વૈરાગ્ય, જ્ઞાન અને ધર્મ હોવા છતાં ભક્તિ વિના બધું નિષ્ફળ છે. તેમણે ઈન્દ્રિયો અને વિષયોથી દૂર રહી સત્પુરુષમાં આશ્રય રાખવાની તથા ગુરુના મહિમાને ઓળખવાની શિખામણ આપી. જાગા સ્વામી પણ ભગતજીના મહિમાની વાતો કરતા અને સૌ હરિભક્તોને તેમના સમાગમનું મહત્ત્વ સમજાવતા.

આ રીતે ભગતજીએ જૂનાગઢમાં હરિભક્તોને બ્રહ્મરૂપ બની ભગવાનમાં જોડાવાની વાતો કરી ખૂબ આનંદ આપ્યો. સમૈયો પૂર્ણ થયા પછી તેઓ આચાર્ય મહારાજ અને સંતોની રજા લઈને નીકળ્યા અને જાગા સ્વામી સાથે ભાવપૂર્વક વિદાય લઈને ગોંડલ પધાર્યા.


૨૭. જૂનાગઢમાં અપૂવ સન્માન — Last-Minute Revision Points

  • સંવત ૧૯૫૩ – જન્માષ્ટમી સમૈયો જૂનાગઢ

  • યજ્ઞપુરુષદાસજી દ્વારા ભગતજીને આમંત્રણ

  • સ્ટેશનથી ભવ્ય સ્વાગત

  • સભામંડપમાં કથાવાર્તા

  • સંતો દ્વારા ભગતજીને દંડવત્‌

  • એકાંતિક સંતમાં આત્મબુદ્ધિનો ઉપદેશ

  • મહિમા સાથેની ભક્તિનું મહત્વ

  • ભક્તિ – જીવનનું મુખ્ય તત્વ

  • ગુરુના મહિમાની ઓળખ

  • સમૈયા પછી ગોંડલ પ્રસ્થાન

૨૮. અંતિમ લીલા — Summary
ગોંડલમાં યજ્ઞપુરુષદાસજીએ ભણવાના વિષે પૂછતાં ભગતજીએ કહ્યું કે તેમને શાસ્ત્રવિદ્યા અને બ્રહ્મવિદ્યા બંને શીખવાઈ ગઈ છે, હવે કંઈ અધૂરું નથી. તેમણે યજ્ઞપુરુષદાસજીને સૌના ગુરુપદે સ્થાપ્યા અને સંતો-હરિભક્તોને સુખી કરવાની આજ્ઞા આપી આશીર્વાદ આપ્યા.

મહુવા પહોંચીને ભગતજીએ મંદવાડ ગ્રહણ કર્યો અને અંતિમ દર્શન માટે હરિભક્તોને બોલાવ્યા. તેમણે અન્ન ત્યાગ કર્યો અને સ્થિતિ દિવસે દિવસે ગંભીર થતી ગઈ, છતાં તેઓ હરિભક્તોને ધીરજ આપતા. અન્નકૂટના દિવસે તેઓ મંદિરમાં દર્શન કરવા ગયા અને કહ્યું કે જેમને તેમના દર્શન થયા છે તેમને તેઓ અક્ષરધામમાં લઈ જશે.

સંવત ૧૯૫૪ કાર્તિક સુદ ૧૩ના દિવસે ભગતજી સમાધિમાં સ્થિર થઈ અક્ષરધામ પધાર્યા. હરિભક્તો દુઃખથી વ્યાકુળ થઈ ગયા અને તેમના પંચભૌતિક દેહનો અગ્નિસંસ્કાર માલણ નદી કાંઠે કરવામાં આવ્યો.

આ સમાચાર સાંભળીને યજ્ઞપુરુષદાસજી ખૂબ દુઃખી થયા, પરંતુ ભગતજી મહારાજે તેમને દર્શન આપી કહ્યું કે “હું ક્યાં ગયો છું? હું તો તમારામાં અખંડ રહ્યો છું.” આ દર્શનથી યજ્ઞપુરુષદાસજીનો શોક દૂર થયો અને સૌને સમજાયું કે મહારાજ યજ્ઞપુરુષદાસજી જેવા પરમ એકાંતિક સંતમાં પ્રગટ છે.


૨૮. અંતિમ લીલા — Last-Minute Revision Points

  • યજ્ઞપુરુષદાસજીને ગુરુપદે સ્થાપ્યા

  • સંતો-હરિભક્તોને સુખી કરવાની આજ્ઞા

  • મહુવામાં મંદવાડ ગ્રહણ

  • અન્ન ત્યાગ અને ગંભીર સ્થિતિ

  • અન્નકૂટે મંદિર દર્શન

  • “મારા દર્શન કરનારને અક્ષરધામ લઈ જઈશ”

  • કાર્તિક સુદ ૧૩ – અક્ષરધામ ગમન

  • માલણ નદી કાંઠે અગ્નિસંસ્કાર

  • યજ્ઞપુરુષદાસજીનું દુઃખ

  • ભગતજીના દર્શનથી શોક દૂર

૨૯. ઐશ્વર્ય દર્શન — Summary
સંવત ૧૯૧૪માં ભગતજી મહુવાના હરિભક્તો સાથે જૂનાગઢ સ્વામીના દર્શને જતા હતા ત્યારે શેત્રુંજી નદી પૂરથી ભરાઈ ગઈ હતી. છતાં ભગતજીએ ભગવાનમાં વિશ્વાસ રાખીને હરિભક્તોને હિંમત આપી અને સૌ સલામત રીતે નદી પાર કરી. રસ્તામાં કૂતરાએ એક હરિભક્તને કરડ્યો અને ભગતજીના સ્પર્શથી તેની પીડા ઓછી થઈ. પછી ભગતજીના ભાઈ નરસિંહભાઈને કાળા નાગે કરડ્યો, પરંતુ સ્વામિનારાયણ મંત્ર અને પ્રાર્થનાથી તેમની પીડા પણ દૂર થઈ ગઈ.

એક પ્રસંગે ભારે વરસાદ અને અંધકારમાં માર્ગ ન દેખાતો હોવાથી ભગતજીએ હરિભક્તોને ભજન કરવા કહ્યું અને થોડા સમય પછી સૌને આશ્ચર્ય થયું કે તેઓ ગઢડા પહોંચી ગયા હતા. અન્ય પ્રસંગે કાનજી દરજીને ભગતજી દ્વારા મળેલા પ્રસાદીના હારના પ્રભાવથી ભગવાન અને સ્વામીની મૂર્તિ અખંડ દેખાતી રહી.

મહુવામાં કોલેરા ફેલાતા ભગતજીએ હનુમાનજીને તેલ ચઢાવવાની આજ્ઞા આપી અને ઘણા દર્દીઓને રાહત મળી. એક બ્રાહ્મણે ભગતજીના નેત્રોમાં શ્રીજીમહારાજનાં દર્શન કર્યા. અંતિમ માંદગી વખતે પણ ભગતજી અન્નકૂટના દિવસે મંદિર પધાર્યા અને હજારો હરિભક્તોને દર્શન આપ્યા. ત્યારબાદ તેમણે કહ્યું કે જેમને તેમના દર્શન થયા છે તેમનું કલ્યાણ થઈ ગયું.


૨૯. ઐશ્વર્ય દર્શન — Last-Minute Revision Points

  • સંવત ૧૯૧૪ – શેત્રુંજી નદી પાર કરવી

  • ભગવાનમાં વિશ્વાસ અને હરિભક્તોને હિંમત

  • કૂતરાના કરડવાથી પીડા દૂર

  • નરસિંહભાઈને નાગદંશ – મંત્રથી રાહત

  • વરસાદમાં ગઢડા પહોંચવાનો ચમત્કાર

  • કાનજી દરજીને અખંડ મૂર્તિ દર્શન

  • કોલેરા સમયે હનુમાનજીને તેલ ચઢાવવાની આજ્ઞા

  • બ્રાહ્મણે ભગતજીના નેત્રોમાં શ્રીજીમહારાજનાં દર્શન

  • અંતિમ માંદગીમાં પણ અન્નકૂટ દર્શન

  • “મારા દર્શન કરનારનું કલ્યાણ થયું”

0 comments

દિવસ-2 - પ્રવેશ પરીક્ષા

કિશોર સત્સંગ પ્રવેશ 1 ✅ એક વાક્યમાં જવાબ મનુષ્ય અને પશુમાં શું મુખ્ય ભેદ જણાવ્યો છે? શિક્ષાપત્રીને કઈ રીતે વર્ણવવામાં આવી છે? શિક્ષાપત્રીનું...