દિવસ- 5 - પરિચય પરીક્ષા

                              સહજાનંદ ચરિત્ર 1 

કોણ બોલે છે કોને કહે છે?

૧. “અલ્યા ! જોતો નથી ? આંધળો છો ? અમારા ભગવાન સાથે ભટકભો.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૨. “હું આંધળો હોઈશ પણ તારો ભગવાન આંધળો છે કે અમારી સામું ન જોયું ?”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૩. “મારે આ કણબીઓ અને સર્વ ઊતરતી જાતિમાત્રનું કલ્યાણ કરવું છે.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૪. “સ્વામી ! જૂનાગઢના મહંત તો એવા નીમશું કે ફેરવણી કરવી નહિ પડે.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૫. “આ ગુણાતીતાનંદ સ્વામી અમારું અક્ષરધામ છે.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

એક વાક્યમાં જવાબ

૧. મહારાજ ક્યાં સ્નાન કરવા ગયા હતા?

૨. મહારાજ સાથે કોણ લોટો લઈને જતા હતા?

૩. ખેડૂતે કોના અવતારનો ઉલ્લેખ કર્યો?

૪. જૂનાગઢના મહંત તરીકે કોને નીમવામાં આવ્યા?

૫. મહારાજે ગુણાતીતાનંદ સ્વામીને શું આપ્યું?

૬. મહારાજે ગુણાતીતાનંદ સ્વામીને શું કહ્યું?

૭. સોરઠના હરિભક્તોને મહારાજે શું ભેટ આપ્યું?

કારણો

૧. મહારાજે કણબીઓ અને સર્વ ઊતરતી જાતિમાત્રનું કલ્યાણ કરવાનો સંકલ્પ કર્યો.

૨. બ્રહ્માનંદ સ્વામીએ જૂનાગઢમાં વિચારીને મહંત નીમવાની વાત કરી.

૩. મહારાજે ગુણાતીતાનંદ સ્વામીને જૂનાગઢના મહંત બનાવ્યા.

૪. મહારાજે ગુણાતીતાનંદ સ્વામીને પોતાનો પોશાક અને હાર આપ્યા.

૫. મહારાજે ગુણાતીતાનંદ સ્વામીને પોતાનું અક્ષરધામ જાહેર કર્યું.

૬. સોરઠના હરિભક્તો ગુણાતીતાનંદ સ્વામીના મહંત બનવાથી રાજી થયા.

મુદ્દાસર નોંધ

૧. કણબી ખેડૂત અને મહારાજનો પ્રસંગ

૨. સૌના કલ્યાણનો મહારાજનો સંકલ્પ

૩. જૂનાગઢના મહંત તરીકે ગુણાતીતાનંદ સ્વામી

૪. “અમારું અક્ષરધામ” – ગુણાતીતાનંદ સ્વામી

૫. સોરઠના હરિભક્તોને મળેલી ભેટ

પ્રસંગ વર્ણવી ભાવાર્થ લખો

૧. કણબી ખેડૂત સાથે થયેલો પ્રસંગ અને મહારાજનો સર્વના કલ્યાણનો સંકલ્પ.

૨. ગુણાતીતાનંદ સ્વામીને જૂનાગઢના મહંત નીમવાનો પ્રસંગ.

૩. મહારાજે ગુણાતીતાનંદ સ્વામીને “અમારું અક્ષરધામ” કહ્યાનો પ્રસંગ.

કોણ બોલે છે કોને કહે છે?

૧. “મહારાજ ! આપ અહીં બિરાજો. હું હમણાં થોડીવારમાં બજારમાં જઈ સીધું-સામાન લઈ આવું.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૨. “તમો કોણ છો ? કોની રજાથી આ ડેલામાં દાખલ થયા છો ?”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૩. “આ મારું ઘર છે… મારી રજા સિવાય મારો નાનો ભાઈ તો શું, પણ મારી સ્ત્રી પણ કોઈને બેસારી શકે નહિ.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૪. “હા ભાઈ, અમે આ ચાલ્યા.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૫. “ચાલો, આપણે નાવડા જઈએ.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૬. “કોઈ શિક્ષાપત્રીની આજ્ઞા લોપશો નહિ.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

ખાલી જગ્યા પૂરો

૧. મહારાજ __________ પધાર્યા.

૨. હરિભક્ત મહારાજ માટે બજારમાંથી __________ લેવા ગયા.

૩. મહારાજને હરિભક્તે __________ ઢાળી આપ્યો.

૪. મહારાજે સૌને __________ ની મહત્તા સમજાવી.

૫. મહારાજ બરવાળાથી __________ જવા નીકળ્યા.

ટૂંકનોંધ

૧. બરવાળાનો હરિભક્ત અને મહારાજનો પ્રસંગ

૨. શિક્ષાપત્રીની આજ્ઞાનું પાલન

૩. મહારાજનો ક્ષમાભાવ

૪. શિક્ષાપત્રીની મહત્તા

એક વાક્યમાં જવાબ

૧. મહારાજ ક્યાં પધાર્યા હતા?

૨. હરિભક્ત શું લેવા બજારમાં ગયા હતા?

૩. હરિભક્તના મોટાભાઈને કોના પ્રત્યે તિરસ્કાર હતો?

૪. મહારાજ ક્યાં જવા નીકળ્યા?

૫. મહારાજે હરિભક્તને કઈ આજ્ઞા કરી?

કારણો

૧. હરિભક્તે મહારાજને પોતાના મોટાભાઈના ડેલામાં પધરાવ્યા.

૨. હરિભક્તના મોટાભાઈએ મહારાજને ડેલો ખાલી કરવા કહ્યું.

૩. મહારાજે “શિક્ષાપત્રી” લોપવાની વાત કરી.

૪. મહારાજે હરિભક્તને શિક્ષાપત્રી પાળવાની આજ્ઞા કરી.

૫. આ પ્રસંગથી સૌને શિક્ષાપત્રીની મહત્તા સમજાઈ.

કોણ બોલે છે કોને કહે છે?

૧. “આજથી તમારે પગમાં ચામડાનાં પગરખાં પહેરવાં.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૨. “મારી આશા છે માટે તમો સૌ જોડા પહેરજો.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૩. “કાંઈ હોય તો લાવો, અમારે ટીમણ કરવાં છે.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૪. “કમિયાળાના ગઢવી ખીમરાજની પત્નીએ આપેલી બશેર સાકર છે, કહો તો એ આપું?”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૫. “આમ, આખા સંઘમાં દરેકને ખોબો ખોબો સાકર આપો.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૬. “મહારાજ ! આપે આવું મોટું મંદિર બાંધ્યું છે, તો આપ અથવા આપના જેવા ફકીરને અહીં રાખજો.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૭. “અમારું સ્વરૂપ આ સાધુરૂપે અહીં રાખ્યું છે.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

ઘટનાક્રમ ગોઠવો

૧. જૂનાગઢ મંદિરમાં મૂર્તિપ્રતિષ્ઠા થઈ.
૨. સંતોએ ભીંજવેલા ગાતરિયાંથી ઠંડકવાળી ઓરડી બનાવી.
૩. મહારાજે સંતોને પગરખાં પહેરવાની આજ્ઞા કરી.
૪. મહારાજે સૌને સાકર વહેંચી.
૫. નવાબે મંદિર વિશે વાત કરી.

ટૂંકનોંધ

૧. સંતોને પગરખાં પહેરાવ્યાનો પ્રસંગ

૨. બૂટદેવી મંદિરનો સાકર પ્રસંગ

૩. જૂનાગઢ મંદિર મૂર્તિપ્રતિષ્ઠા

૪. ગુણાતીતાનંદ સ્વામીનો મહિમા

એક વાક્યમાં જવાબ

૧. મહારાજ હરિનવમીનો સમૈયો કરવા ક્યાં જતાં હતા?

૨. સંતોએ ઠંડક માટે શું બનાવ્યું?

૩. મહારાજે સંતોને શું પહેરવાની આજ્ઞા કરી?

૪. મહારાજે કોને સાકર આપી?

૫. જૂનાગઢ મંદિરમાં કયા દેવોની પ્રતિષ્ઠા થઈ?

૬. નવાબને મહારાજે કોના દર્શન-સમાગમ કરવાની વાત કરી?

કારણો

૧. મહારાજે સંતોને પગરખાં પહેરવાની આજ્ઞા કરી.

૨. સંતોએ ભીંજવેલા ગાતરિયાંથી ઓરડી જેવી વ્યવસ્થા કરી.

૩. સુરાખાચરે આખા સંઘને સાકર આપવા કહ્યું.

૪. નવાબે મંદિર માટે ફકીરને રાખવાની વાત કરી.

૫. મહારાજે ગુણાતીતાનંદ સ્વામી તરફ નિર્દેશ કર્યો.

કોણ બોલે છે કોને કહે છે?

૧. “જે ‘વાસુદેવિયા’ હો તે અહીં બેસો.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૨. “‘નરનારાયણિયા’ ત્યાં બેસો.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૩. “‘લક્ષ્મીનારાયણિયા’ પેલી બાજુ બેસો.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૪. “હવે જે ‘સ્વામિનારાયણિયા’ રહ્યા હો, તે મારી પાસે આવીને બેસો.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

ઘટનાક્રમ ગોઠવો

૧. ત્યાગીઓમાં પક્ષભેદ જાગ્યો.
૨. મહારાજે સૌ ત્યાગીઓને બોલાવ્યા.
૩. જુદા જુદા પક્ષ પ્રમાણે સાધુઓને અલગ બેસાડ્યા.
૪. મહારાજે “સ્વામિનારાયણિયા” પોતાની પાસે બોલાવ્યા.
૫. સાધુઓએ પક્ષાભિમાન છોડ્યું.

ટૂંકનોંધ

૧. ત્યાગીઓમાં પક્ષભેદ

૨. “સ્વામિનારાયણિયા” પ્રસંગ

૩. મહારાજની સમદૃષ્ટિ

૪. પક્ષાભિમાનનો ત્યાગ

એક વાક્યમાં જવાબ

૧. ત્યાગીઓ એકબીજાને કયા નામોથી સંબોધવા લાગ્યા?

૨. મહારાજે કોને બોલાવ્યા?

૩. મહારાજે છેલ્લે કોને પોતાની પાસે બોલાવ્યા?

૪. સાધુઓએ કયો અભિમાન છોડ્યો?

૫. સાધુઓએ અંતે કોને જીવનનું લક્ષ્ય રાખવાનું નક્કી કર્યું?

કારણો

૧. ત્યાગીઓમાં નવો પક્ષભેદ જાગ્યો.

૨. મહારાજે ત્યાગીઓને અલગ અલગ બેસાડ્યા.

૩. સાધુઓ શરમાઈ ગયા.

૪. સાધુઓએ પક્ષાભિમાન છોડી દીધું.

૫. સાધુઓએ પોતાની સર્વ પ્રકૃતિના લક્ષ્યમાં શ્રીજીમહારાજને રાખ્યા.

કોણ બોલે છે કોને કહે છે?

૧. “મહારાજ ! આપ પ્રત્યક્ષ, સામા બેસો તો મૂર્તિનાં બધાં અંગો અને ધાટ આપના જેવા ઘડી શકાય.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૨. “મહારાજ ! મંદિર તૈયાર થઈ ગયું છે અને મૂર્તિઓ પણ તૈયાર થઈ ગઈ છે.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૩. “મહારાજ ! આપે આવું મોટું મંદિર બાંધ્યું છે, તો આપ અથવા આપના જેવા ફકીરને અહીં રાખજો.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૪. “મહારાજા સાહેબ ! આવી ડગલી બીજી હવે થાય નહિ.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૫. “ભાવનગર રાજ્યના તાબાના ગઢડામાં અમે મંદિર કરી, ગોપીનાથ દેવ સ્થાપ્યા છે.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

૬. “તમે પત્તર લઈ પંગતમાં ફરી, સૌની પાસેથી થોડું થોડું ભિક્ષારૂપે માગી લો.”
→ કોણ બોલે છે? કોને કહે છે?

એક વાક્યમાં જવાબ

૧. ગઢડા મંદિર માટે મૂર્તિ કોણ બનાવતા હતા?

૨. ગોપીનાથજીની મૂર્તિને મહારાજે કોના સ્વરૂપ તરીકે ઓળખાવી?

૩. ગઢડા મંદિરમાં ગોપીનાથ મહારાજની પ્રતિષ્ઠા ક્યારે થઈ?

૪. સુંદર ડગલી કોણે બનાવી હતી?

૫. ભાવનગરના રાજાનું નામ શું હતું?

૬. સંત ગામડે ફરીને આવ્યા ત્યારે મહારાજે શું કરવા કહ્યું?

૭. મહારાજે ગુણાતીતાનંદ સ્વામી વિશે શું કહ્યું?

કારણો

૧. નારાયણજીભાઈએ મહારાજને પ્રત્યક્ષ બેસવા વિનંતી કરી.

૨. નિષ્કુળાનંદ સ્વામીએ મૂર્તિપ્રતિષ્ઠા કરવાની વિનંતી કરી.

૩. આત્મારામ દરજીએ બીજી ડગલી બનાવવાની ના પાડી.

૪. મહારાજે વજેસિંહજીને હુકમનામું આપવા કહ્યું.

૫. મહારાજે સંતને સૌની પાસેથી ભિક્ષા લેવા કહ્યું.

૬. મહારાજે ગુણગ્રાહક થવાનું સમજાવ્યું.

૭. મહારાજે ગુણાતીતાનંદ સ્વામીનો મહિમા સમજાવ્યો.

ટૂંકનોંધ

૧. ગઢડા મંદિરની મૂર્તિપ્રતિષ્ઠા

૨. ભાવનગરમાં પધરામણી

૩. આત્મારામ દરજીની ડગલી

૪. ગુણગ્રાહક થવું

૫. ગુણાતીતાનંદ સ્વામીનો મહિમા