૨૬. વરતાલમાં અક્ષરપુરુષોત્તમનો જયઘોષ — Summary
ચૈત્ર સુદ પૂનમના સમૈયા પહેલા સ્વામીશ્રીએ આગાહી કરી હતી કે વરતાલમાં તેમના વિરોધમાં સભા બોલાવવામાં આવશે, પરંતુ અંતે તેઓ અંદરઅંદર ઝઘડશે અને તેમની સામે કોઈ ઉપાધિ નહીં થાય. સ્વામીશ્રીની આજ્ઞાથી કાળિદાસભાઈ અને અન્ય હરિભક્તો વરતાલ ગયા. સ્વામીશ્રીએ ગલભાઈને પૂછ્યું કે તેઓ સભામાં “અક્ષરપુરુષોત્તમ મહારાજની જય” બોલાવી શકે છે કે નહીં. ગલભાઈએ હિંમતથી આ આજ્ઞા સ્વીકારી.
પૂનમની સભામાં આચાર્ય મહારાજ આવ્યા ત્યારે ગલભાઈએ પ્રથમ “સહજાનંદ સ્વામી મહારાજની જય” અને પછી “અક્ષરપુરુષોત્તમ મહારાજની જય” બોલાવી. સૌએ અજાણતાં તે સ્વીકારી લીધી. પછી સૌને સમજાયું કે આ શું થયું, પરંતુ ગલભાઈના દમદાર સ્વભાવને કારણે કોઈ કંઈ બોલી શક્યું નહીં. ત્યારબાદ સભા વિખેરાઈ ગઈ અને વિરોધીઓ વચ્ચે ચર્ચા શરૂ થઈ.
પછી બીજી સભામાં શાસ્ત્રી યજ્ઞપુરુષદાસજી વિરુદ્ધ વાત થઈ, ત્યારે કાળિદાસભાઈએ તેમના મહાન કાર્યોનો ઉલ્લેખ કરી તેમનો બચાવ કર્યો. કોઠારી ગોરધનભાઈએ પણ કહ્યું કે શાસ્ત્રી શુદ્ધ છે. અંતે વિરોધીઓ વચ્ચે જ ઝઘડો થયો અને સ્વામીશ્રીની આગાહી સાચી પડી—કોઈ ઉપાધિ ઊભી ન થઈ.
૨૬. વરતાલમાં અક્ષરપુરુષોત્તમનો જયઘોષ — Last-Minute Revision Points
ચૈત્ર સુદ પૂનમ — વરતાલ સમૈયો
સ્વામીશ્રીની આગાહી
ગલભાઈને આજ્ઞા
“સહજાનંદ સ્વામી મહારાજની જય”
“અક્ષરપુરુષોત્તમ મહારાજની જય”
સૌએ અજાણતાં જય સ્વીકારી
સભા વિખેરાઈ ગઈ
કાળિદાસભાઈએ શાસ્ત્રીજીનો બચાવ કર્યો
કોઠારી ગોરધનભાઈએ શાસ્ત્રીજી શુદ્ધ કહ્યું
અંતે વિરોધીઓ વચ્ચે ઝઘડો
૨૭. વિરોધના વંટોળ — Summary
વરતાલમાં સ્વામીશ્રીએ વચનામૃતની કથા શરૂ રાખી, જેના માટે સમગ્ર ગુજરાતમાંથી હરિભક્તો આવવા લાગ્યા. વરતાલના ઘણા સાધુઓ અને કોઠારી ગોરધનભાઈ પણ તેમની વાતો સાંભળવા આવતા. જ્યારે કોઈએ ગોરધનભાઈને પૂછ્યું કે તેઓ શાસ્ત્રી યજ્ઞપુરુષદાસજી સાથે કેમ ભળે છે, ત્યારે ગોરધનભાઈએ કહ્યું કે બે હજાર સાધુઓમાં શાસ્ત્રીજી જેટલા ધન અને સ્ત્રીથી ત્યાગી સાધુ તેઓએ જોયા નથી અને તેમની વાતો ખૂબ મીઠી લાગે છે.
સ્વામીશ્રીના આસન પાસે હંમેશા હરિભક્તો રહેતા હોવાથી કોઈ તેમને નુકસાન કરી શકતું નહોતું. હરિભક્તો પ્રેમથી તેમની સેવા અને રસોઈ કરતા. આથી વિરોધીઓ વધુ અસંતુષ્ટ થયા. આચાર્ય લક્ષ્મીપ્રસાદ નાની ઉંમરના હોવાથી સ્વામીશ્રીએ તેમને સારા વર્તનની સલાહ આપી, જે તેમને ગમ્યું નહીં.
વિરોધીઓ સ્વામીશ્રીની કથામાં વિક્ષેપ પાડવા માટે વિવિધ યુક્તિઓ કરવા લાગ્યા. તેઓ સભા આગળ મરચાંની ધૂણી કરતા અથવા પાણી ઢોળતા જેથી સભા વિખેરાઈ જાય. છતાં સ્વામીશ્રી અને હરિભક્તો અડગ રહ્યા અને સત્સંગ ચાલુ રહ્યો.
૨૭. વિરોધના વંટોળ — Last-Minute Revision Points
વરતાલમાં વચનામૃત કથા
સમગ્ર ગુજરાતમાંથી હરિભક્તો આવ્યા
કોઠારી ગોરધનભાઈનો સ્વામીશ્રી પર વિશ્વાસ
શાસ્ત્રીજીનો ત્યાગ અને મહિમા
હરિભક્તો દ્વારા સેવા અને રસોઈ
વિરોધીઓમાં અસંતોષ
આચાર્ય લક્ષ્મીપ્રસાદને ઉપદેશ
કથામાં વિક્ષેપ માટે યુક્તિઓ
મરચાંની ધૂણી અને પાણી ઢોળવું
છતાં સ્વામીશ્રી અને હરિભક્તો અડગ
૨૮. વિષમ દેશકાળ — Summary
વરતાલમાં સ્વામીશ્રી પ્રત્યે ભારે વિરોધ ઉભો થયો હતો. હરિભક્તોને લાગ્યું કે આવી પરિસ્થિતિમાં સ્વામીશ્રીને વરતાલમાં રાખવું યોગ્ય નથી, કારણ કે કેટલાક દ્વેષી સાધુઓ કંઈ અઘટિત કરી શકે. તેથી સંવત ૧૯૬૨ની કાર્તિકી પૂનમના પ્રસંગે સ્વામીશ્રીના હેતવાળા હરિભક્તો વરતાલ આવ્યા અને તેઓ સ્વામીશ્રીથી ક્ષણમાત્ર પણ દૂર ન રહેતા.
હરિભક્તોએ સ્વામીશ્રીને ભંડારમાં જમવા ન જવાની વિનંતી કરી, પરંતુ સ્વામીશ્રીએ કહ્યું કે સાધુએ હંમેશાં ભંડારમાં જમવું જોઈએ. જ્યારે ખીચડી પીરસાઈ ત્યારે તેમાં ઝેરની તીવ્ર વાસ આવતી હતી. સ્વામીશ્રીએ વાત સમજી, છતાં પ્રસાદીનો અનાદર ન થાય તેથી થોડું જમ્યા. બહાર આવ્યા પછી તેમને અસ્વસ્થતા થઈ, પણ તેમણે હરિભક્તોને ચિંતા ન કરવા કહ્યું.
વિરોધીઓએ ફરી યોજના બનાવી કે શાસ્ત્રી યજ્ઞપુરુષદાસજી ભંડારે આવે ત્યારે તેમને ધક્કો મારીને મોટા ચૂલામાં ફેંકી દેવા. પરંતુ હરિભક્તો તેમની સાથે રહ્યા અને ત્યાંથી હલ્યા નહીં. જ્યારે દ્વેષીઓ હરિભક્તોને ધક્કા મારવા લાગ્યા ત્યારે કેટલાક હરિભક્તોએ તક લઈ ભંડારમાં જઈ સ્વામીશ્રીને ઊંચકી બહાર કાઢી લીધા. થોડા સમય પછી વિરોધીઓને ખબર પડી કે સ્વામીશ્રી તો પહેલેથી જ બહાર નીકળી ગયા છે.
૨૮. વિષમ દેશકાળ — Last-Minute Revision Points
વરતાલમાં સ્વામીશ્રી પ્રત્યે ભારે વિરોધ
હરિભક્તોએ સ્વામીશ્રીની રક્ષા માટે વરતાલ આવવું
ભંડારે જમવા ન જવાની વિનંતી
ખીચડીમાં ઝેરની વાસ
સ્વામીશ્રીએ પ્રસાદીનો માન રાખીને થોડું જમ્યું
બહાર આવ્યા પછી અસ્વસ્થતા
વિરોધીઓની નવી યોજના – ચૂલામાં ફેંકવાની
હરિભક્તોની અડગતા
તક મેળવી સ્વામીશ્રીને બહાર કાઢ્યા
વિરોધીઓની યોજના નિષ્ફળ
૨૯. મંદિર અને સત્સંગથી જુદા નથી — Summary
સ્વામીશ્રી પ્રત્યેના વિરોધને જોઈ હરિભક્તો ચિંતિત થયા અને વિચાર કર્યો કે હવે શું કરવું. સૌએ નક્કી કર્યું કે રુદેલનું મંદિર પૂરું કરવા માટે સ્વામીશ્રીના મંડળની માગણી કરવી. તેઓ કોઠારી ગોરધનભાઈ પાસે ગયા અને તેમના કહેવા મુજબ આચાર્ય મહારાજ પાસે માગણી કરી, પરંતુ કોઈ સ્પષ્ટ જવાબ મળ્યો નહીં.
સ્વામીશ્રીને વરતાલમાં રાખવું યોગ્ય નથી એવું હરિભક્તોને લાગ્યું, પરંતુ સ્વામીશ્રીએ અડગ રહી કહ્યું કે દેહ પડે તો ચાલે પણ વરતાલનો દરવાજો છોડવો નહીં, કારણ કે ભગતજી મહારાજે તેમને તેવી આજ્ઞા આપી હતી. પછી શ્રીકૃષ્ણજી અદા આવ્યા અને શિક્ષાપત્રી અનુસાર દેશકાળ પ્રમાણે વર્તવાની સલાહ આપી, એટલે સ્વામીશ્રીએ તેમની વાતને ભગવાનની ઇચ્છા સમજી સ્વીકારી.
સમૈયો પૂરો થયા પછી હરિભક્તોએ આચાર્ય મહારાજ પાસે સ્વામીશ્રીના મંડળને બોચાસણ મોકલવાની વિનંતી કરી. પરંતુ આચાર્ય લક્ષ્મીપ્રસાદજીએ કહ્યું કે જ્યાં જવું હોય ત્યાં જાય. આ સાંભળી હરિભક્તો દુઃખી થયા. અંતે સ્વામીશ્રીએ કહ્યું કે આપણે મંદિર અને સત્સંગથી જુદા પડવાના નથી, પરંતુ મહારાજની ઇચ્છા હોય તો બહાર નીકળવું પડશે. પછી તેમણે પુરુષોત્તમદાસ સ્વામીને ત્યાં રહેવાની આજ્ઞા આપી.
૨૯. મંદિર અને સત્સંગથી જુદા નથી — Last-Minute Revision Points
સ્વામીશ્રી પ્રત્યે વધતો વિરોધ
હરિભક્તોની વિચારણા
રુદેલ મંદિર માટે મંડળની માગણી
કોઠારી ગોરધનભાઈ અને આચાર્ય મહારાજ પાસે રજૂઆત
સ્વામીશ્રીનો અડગ નિશ્ચય
ભગતજી મહારાજની આજ્ઞા
શ્રીકૃષ્ણજી અદાની સલાહ – દેશકાળ પ્રમાણે વર્તવું
સ્વામીશ્રીએ વાત સ્વીકારી
આચાર્ય લક્ષ્મીપ્રસાદજીનો જવાબ
મંદિર અને સત્સંગથી જુદા ન પડવાનો સંકલ્પ
૩૦. — Summary
સ્વામીશ્રી જાણતા હતા કે વરતાલમાં થયેલા વિરોધ અને સંજોગો શ્રીજીમહારાજની ઇચ્છાથી જ થયા છે, કારણ કે તેમણે અક્ષરપુરુષોત્તમની શુદ્ધ ઉપાસના પ્રસરાવવાનું કાર્ય કર્યું હતું. તેમને પોતાના માટે દુઃખ નહોતું, પરંતુ એ દુઃખ હતું કે શ્રીજીમહારાજના પવિત્ર સ્થાને પણ તેમની શુદ્ધ ઉપાસનાની વાત થઈ શકતી ન હતી.
સ્વામીશ્રી પાંચ સંતો સાથે હરિકૃષ્ણ મહારાજની મૂર્તિ આગળ પ્રાર્થના કરી અને ભગવાનની ઇચ્છા માની વરતાલ છોડવાનો નિર્ણય કર્યો. તેઓ પાંચ સંતો અને લગભગ દોઢસો હરિભક્તો સાથે હનુમાનવાળા દરવાજેથી બહાર નીકળ્યા. માર્ગમાં પોલીસ પટેલ કિશોરભાઈ મળ્યા અને તેમણે સ્વામીશ્રીને ઉપાધિ આપનારાઓને જેલમાં નાખવાની વાત કરી, પરંતુ સ્વામીશ્રીએ કહ્યું કે સાધુધર્મ મુજબ અપમાન સહન કરીને પણ સત્સંગ કરાવવો જોઈએ.
ઘણા હરિભક્તો હાર લઈને તેમને મળવા આવ્યા અને વિદાય લીધી. સ્વામીશ્રીએ સૌને કહ્યું કે વરતાલમાં ઠાકોરજીને આપતા ધર્માદા અને સેવા ચાલુ રાખવી, કારણ કે મંદિર અને ઠાકોરજી આપણા જ છે. ત્યારબાદ સ્વામીશ્રી કરમસદ થઈ બોચાસણ પધાર્યા. તેમના સાથેના પાંચ સંતો શૂરવીર અને ત્યાગી હતા, જેમણે અનેક ઉપાધિઓ સહન કરી છતાં કોઈ ફરિયાદ કે ઝઘડો કર્યો નહીં. આવા સંતોના સાથથી સ્વામીશ્રીના કાર્યને વધુ વેગ મળ્યો.
૩૦. — Last-Minute Revision Points
અક્ષરપુરુષોત્તમની શુદ્ધ ઉપાસના માટે વિરોધ
સ્વામીશ્રીનું આંતરિક દુઃખ – ઉપાસનાની વાત ન થવી
હરિકૃષ્ણ મહારાજ આગળ પ્રાર્થના
પાંચ સંતો અને લગભગ 150 હરિભક્તો સાથે વરતાલથી બહાર
પોલીસ પટેલ કિશોરભાઈ સાથે મુલાકાત
સાધુધર્મ – અપમાન સહન કરવું
હરિભક્તોની વિદાય અને હાર
વરતાલમાં સેવા ચાલુ રાખવાની આજ્ઞા
કરમસદથી બોચાસણ પ્રસ્થાન
પાંચ શૂરવીર સંતોનો ત્યાગ અને સહનશીલતા


0 comments